فرمان اولآدم
برنامهریزی زبانی، چه برای رسیدن به هدفهای داخل زبانی (مثل حفظ یا اشاعهی یک ساختار زبانی خاص) مفید است، چه برای رسیدن به هدفهای بیرون زبانی. یکی از این هدفهای بیرون زبانی تبعیضزدایی است. فرمان اولآدم قاعدهای تجویزی است که میگوید هر وقت از گروه خاصی از آدمها حرف میزنید، پیش از عنوان خاصشان به آدم بودنشان اشاره کنید تا گفتمان به سمت تبعیضامیز بودن نرود.
مثلا: آدمهای سیاهپوست، آدمهای عربزبان، آدمهای روستبار، آدمهای مسیحی، آدمهای معلول، آدمهای فقیر، آدمهای بیسواد، آدمهای کارگر، آدمهای جوان، آدمهای پیر.
در بعضی زبانها ریشهی بعضی از این تفکیکها آن قدر عمیق است که ذهن گویشور نسبت به این قاعده عکسالعمل شدید نشان میدهد و حاصل اعمال آن را خطا یا دست کم شدیدا نشاندار میبیند. مثلا در فارسی شنیدهاید که بگویند «آدمهای زن»، «آدمهای مرد»؟
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۳۹۱/۰۴/۲۱ ساعت 8:20 توسط ک ع
|