زبان و حواشی آن

این تصور خطا که «زبان انباشته‌ای از واژه‌ها است» به نتیجه‌ای خطا می‌رسد که برای زیبا نوشتن باید واژه‌هایی زیبا در انبار و انبانت داشته باشی. زیبانویسان پی‌رو این تئوری، عالمی واژه‌های منسوخ و نشان‌دار و ترس‌ناک دارند و گمان می‌کنند با نوشتن آن‌ها زیبا می‌نویسند. اما هر واژه‌ی ظاهرا زیبایی را می‌توان با نشاندن در متنی نامتناسب به فلاکتی جبران نشدنی انداخت. در واقع کافی است انسجام متن را از میان ببریم تا واژه به همان فلاکت بیفتد که گفتم.

برای دیدن نمونه‌هایی از این فاجعه، نثر منشیان دوران صفوی و قاجار را می‌توان دید. البته این که چرا نثر منشیان آن دوران چنین است انگیزه‌هایی اجتماعی نیز دارد، باز هم از آن چیزهایی که شاید بعدتر نوشتمش.