هر کدام از ما در زبانی که با آن صحبت می‌کنیم و در تغییر کردن یا نکردنش شریک هستیم. این شراکت می‌تواند بی این که شکلی پایگانی (hierarchical) بگیرد انجام شود. یک مثال شاید موضوع را روشن‌تر کند:

فلزی هست که در فارسی آن را روی /ruj/ می‌نامیم. صفتی که با نام این فلز می‌سازیم زمانی بوده رویین /rujin/ و حالا تنها در ترکیب استعاری‌ای مثل رویین‌تن باقی مانده است و خود به شکل رویی /ruji/ درآمده. اما این صفت با صفتی که نوعی رابطه‌ی در-فضایی میان اشیا را نشان می‌دهد خیلی راحت و با احتمال وقوع بالاتر از موارد مشابه اشتباه می‌شود. «آن ظرف رویی را به من بده» یعنی «ظرفی را که روی ظرف‌های دیگر است به من بده» یا «ظرفی را که از جنس روی است به من بده»؟‌

اما در برابر این تلفظ یک تلفظ غیر رسمی هم هست که امکان وقوع ابهام بسیار کم‌تری ایجاد می‌کند و احتمالا از لهجه‌ای غیر استاندارد پدید آمده است: روهی /ruhi/.

درست است که این تلفظ عین تلفظ «روحی» است، اما چون خوشبختانه چیزهایی که منتسب به روح باشند کم‌تر منتسب به روی می‌شوند و بالعکس (مثلا ظرف روحی یا تألمات رویی نداریم) ابهامی پیش نمی‌آید.

گروه بسیار اندکی از مردم هم تلفظ سومی را - احتمالا - در یک روند ناخودآگاه تلاش برای ابهام‌گریزی یافته‌اند و به کار می‌برند رویی /roji/. این تلفظ سوم، بسیار کم رواج دارد و ممکن است وزن شعر را - اگر شعری شامل «رویی» باشد - مخدوش کند.

اما بحث اصلی بر سر این سه تلفظ نیست، بحث بر سر رفتار این سه گروه با هم است. گروه اول با اتکا به این که تلفظشان با تلفظ معیار یکی است، تلفظ دو گروه دیگررا «غلط» و گاه حتی افراد آن دو گروه را «بی‌سواد» می‌خوانند. این تنها توصیف آن تلفظ و آن افراد نیست (که اتفاقا توصیف نادرستی نیز هست) که تلاش برای جای دادن آن افراد در جایگاهی پایین‌تر در پایگان اجتماعی زبان است؛ تلاش برای ابراز، اعمال یا تثبیت قدرت.

گروه سوم نیز هر چند در برابر گروه اول رفتاری مسالمت‌آمیز دارند، اما گاه در برابر گروه دوم همان رفتار گروه اول را در پیش می‌گیرند. آن‌ها عملا به دنبال گرفتن جایگاه دوم در پایگان اجتماعی زبان فارسی هستند.

دقیقا همین تلاش‌ها برای جای گرفتن در پایگان است که جلوی مشارکت سالم را می‌گیرد یا آن را به تأخیر می‌اندازد. در مورد همین مثال، اگر ارعاب گروه اول و بعد گروه سوم نباشد، ای بسا تلفظ‌های /ruhi/ یا /roji/ بتوانند سریع و آسان جای تلفظ /ruji/ را بگیرند و ابهام را در این مورد پایان دهند.