زبان و حواشی آن

وقتی - معمولا در شرایط تحولات سیاسی و نظامی - قوم یا کشوری به دیگری غلبه می‌کند، میان دو گروه برای فهم حرف‌های یک‌دیگر زبانی بر پایه‌ی یکی از دو زبان و با تاثیر شدید زبان دیگر پدید می‌آید. این زبان موقت را پیجین می‌نامند. پیجین‌ها خیلی سریع با تغییر شرایط از بین می‌روند.

اما اگر شرایط پایدار شد و دورانی رسید که گویشوران آن زبان پیجین، از نسل‌های بعدی بودند و آن زبان را به عنوان زبان مادری فراگرفتند، آن زبان را کریول می‌نامند.

معمولا در کلاس‌ها و متن‌های زبان‌شناسی اجتماعی مثال‌هایی که برای این دو می‌زنند به آفریقا و استعمار و زبان‌های سرخ‌پوستی و اقیانوسیه‌ای مربوط است. شاید سختمان است که بپذیریم فارسی انگلیسی آمیخته‌ی آبادان دهه‌ی ۵۰ نوعی پیجین بوده و فارسی امروزی که از ترکیب فارسی میانه و عربی پدید آمده نوعی کریول است.